Урпи-адәт – әсирләр бойи шәкилләнгән, һәр хәлиқниң өзигила мәнсүп әнъәнилириниң жиғиндиси. Шундақ екән, у – әҗдаттин әвлатқа мирас болуп қалдурилидиған әң чоң ғәзнә. У – миллийлиқ. Миллийлиғини йоқатқан хәлиқ – келәчигини йоқатқан, гадай хәлиқ. Болупму, хәлқимиз урпи-адәтләргә наһайити бай. Шуларниң ичидики инсанниң туғулуши билән дәсләпки орунлинидиған мәрасим – исим қоюштур. Йәни, уйғур урпи-адәтлириниң һули – исим қоюштин томур тартиду десәк, …
Қазір біреуге ақыл айтатын заман емес, бәрі ақылды, данышпан, ғаламтордан білмеген нәрсесін әп-сәтте біле салады. Жастарға ақыл айтудан тайсалатын болды үлкендер, тайсалмайды-ау, жасқанады тіпті. Өйткені олар ненің жақсы, жаман, керек, керек еместігін де ғаламтордан біліп алатын дәрежеге жетті. Үлкендердің ақылын «езілген малтаға» санайды әуелі. Әр халықтың өзіне тән дәстүрі, салт-санасы болатындығын ұрпақтың бойына қалай сіңірсек тиімді болады деген сұрақ соңғы …
…Күн көзі жылып, көк жетіліп бітті, шәкірт атаулының аңсайтыны бостандық. Аз күн болса да, алаңсыз ойнап, еркін бой жазар шақты тағатсыздана күтеді де, қалай оқу бітті, ұядан ұшқан балапандай болып, алды-алдына тарап кетеді. Бүкіл ғұмырын мектеп аясында өткізіп жатқан ұстаз атаулының да тынысын кеңінен алып, өрісі ұзарар шағы да осы кез. Бәзбір жылдары жазғы демалыс күндері үй ішінің отын-суы дегендей …
Хәлқимиздә «Хошнаң теч – сән теч» дегән мақал бар. Бу һекмәтниң мәзмуни айдәк рошән, мулаһизигә орун йоқтәк. Лекин «Хошниниң теч болуши үчүн өзәң немә қилишиң керәк?» дегән соал қоюлса, һәр бир адәм ойлинип қалиду. «Хошнаң теч – сән теч!» Демәк, буниңда сән өз арамиңни халисаң, авал хошнаңниң арамини тәминлә. Авал өзәңни әмәс, хошнаңни ойла, дегәнлик. Бу мақал әстиридә адәмләрни бурадәрликкә, …
Жалпы адамзаттың өсу, көбею процесі ер мен әйелдің жақындасуынан, яғни ұрпақтың дүниеге келуінен десек, оның түп тамыры айналып келгенде тағы да махаббат деген ұлы сезімге тіреледі. Біреулер өліп, өшіп, сезімге өртенсе, екіншілері отбасы жағдайына қарап, материалдық тұрмыс деңгейін бағалап, зерттеп, зерделеп барып махаббат майданына аттанады. Статистикалық мәліметтерге сүйенер болсақ, сезімге өртенгендерден гөрі есеппен үйленгендердің жанұялық жағдайлары тұрақтылау, шаңырақтары оңайлықпен шайқала …
(Яки көңүлгә мувапиқ келин) – Апа, сизни момам чақириватиду. «Апаңға ейт, чүштин кейин вақтиға қарап, бир келип кәтсун», – деди. Дилбәрниң авазида Алмирәмгә натонуш бир һәзиллик бардәк билинди. – Течлиқму? Момаңниң өзи яхшиду? – Яхши, охшайду. – Немишкә әнди, охшайду? Очуғирақ ейтивәр. Әгәр мениңдә зөрүр иши болса, һазирла кетиверимән. – Яқ, чүштин кейин, – деди. – Һә, йәнә: «Апаңға ейт, …
Анекдот, қызықты оқиғаларды кейде ойдан шығарылған, біреудің фантазиясынан құрастырылған дүние деп қарап жатамыз. Қожанасырлау адамдардың айтқандарын да мың түрлендіріп, құбылтып өмірде болмағандай, тек қана ауызекі әңгіме арасында немесе ертегі сияқты қиялдан туған нәрсе деп бағалаймыз. Ал оның мән-мағынасына тереңірек үңілер болсақ, оның бәрі өмірде болған, өмірден алынған, біреудің басынан өткен жағдаяттар. Бүгінгі хикаям да қоспасыз, боямасыз өмір. Ауылдың қарапайым, орта …
«Е» әрпін төңкерсеңіз «Ә» әрпі шығады. Еркек пен әйелдің бас әріптерінің өзі олардың бір-бірімен қаншалықты байланыста екендіктерін білдірсе керек. Өмірдің мәні де, сәні де, маңызы да осы екі әріптен тұратын сияқты. Егер еркек пен әйел болмаса өмір де болмас еді, тіршілік те жоқ. Екеуінің махаббатарынан ұл мен қыз дүниеге келіп, өмір деген ұлы дүбір жалғасын табуда. Осы екі әріпте бәрібір …
Бүгүнкидәк күн көрүш қийинға чүшкән, қиммәтчилик заманда җан беқиш асан әмәс. Йүз миң тәңгә мааш һәққи алимән дегән һаләттиму, озуқ-түлүк, кийим-кечәк, йоруқ-су, отун-көмүргә хәшләнгән хираҗәттин ашқинини несийәгә төләп (йошуридиғини йоқ, һазир иккиниң бириниң бешида несийә бар), кейинки мааш һәққи қолға тәккичә қәризгә петип, беши қетип жүргәнләр тола. Әнди, 40-50 миң тәңгигә күн көрүватқанларниң әһвалини ейтмисамму чүшинишлик. Бар тапқан-тәргининиң йетишмисә йетишмәйдуки, …
«Адәм яман болуп туғулмайду», дәйду. Әгәр шу гәп раст болса, демәк, мәнму әслидә яман болмиған. Йоқсизчилиқ, адәмләрниң камситиши, қурбилиримниң пәс нәзәр билән қариши, хулләс, әтрапимдики муһит тәсиридин қәлби қаттиқ, әләмзадә, берәһим болуп қалғанмән. Немишкиду, есимни билгәндин бери пәқәт бир нәрсини халаймән – адәмләр пәс нәзәр билән қаримаслиғини вә җәмийәттә өз орнум, бәхтияр һаятимниң болушини. Бу хаһишим күчлүк арзуға айлинип, мени …
