Конституция – мемлекеттің саяси, құқықтық және қоғамдық өмірінің негізгі бағыттарын айқындайтын, елдің даму бағдарын белгілейтін басты құжат. Ол мемлекеттің құрылымын ғана емес, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін, қоғам мен билік арасындағы қарым-қатынастың негізгі қағидаларын да реттейді. Сондықтан жаңа Конституцияның қабылдануы – еліміздің қоғамдық-саяси өміріндегі маңызды кезең. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы мемлекет дамуының алдағы бағыттарын айқындап, қоғамдық келісім, ұлттық бірлік, адам құқықтарын қорғау, заң үстемдігін қамтамасыз ету және азаматтардың әл-ауқатын арттыру мәселелерін қамтиды. Бұл құжат елдің құқықтық жүйесін жетілдіруге, мемлекеттік басқару тетіктерін жаңғыртуға және қоғамның сұранысына сай жаңа мүмкіндіктер қалыптастыруға бағытталған. Жаңа Ата Заңның мазмұнына назар аударсақ, оның негізгі өзегінде адам және оның құқықтары мен бостандықтары тұрғанын көреміз. Конституцияның 1-бабында Қазақстанның демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет екені, ал мемлекеттің ең жоғары құндылығы адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары екені бекітілген. Бұл – мемлекеттік саясаттың басты бағдарларының бірі азаматтардың мүддесін қорғау екенін айқындайтын маңызды конституциялық қағида. Сонымен қатар жаңа Конституцияда заң мен тәртіп үстемдігіне ерекше мән берілген. Құқықтық мемлекет қалыптастыру үшін заң талаптарының баршаға бірдей болуы, азаматтардың өз құқықтары мен міндеттерін білуі және мемлекеттік органдар қызметінің заң аясында жүзеге асырылуы маңызды. Заң алдында теңдік қағидаты қоғамдағы әділдік пен өзара жауапкершіліктің құқықтық негізін қалыптастырады. Ата Заңда отбасы институтына да айрықша назар аударылған. Отбасы, ана, әке мен баланың мемлекет қорғауында болуы – ұрпақ тәрбиесі мен қоғамдық тұрақтылықтың маңызын көрсететін нормалардың бірі. Өйткені отбасы – адамгершілік қасиеттер қалыптасатын, ұлттық құндылықтар ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын негізгі орта. Баланың тәрбиесі мен біліміне, оның қауіпсіздігі мен құқығын қорғауға қатысты жауапкершілік қоғамның ортақ міндеті болып қала береді. Білім мен ғылымды дамыту мәселесі де Конституцияның маңызды бағыттарының қатарынан орын алған. Бүгінгі заманда мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігі адами капиталдың сапасына, білім мен ғылымның дамуына, жаңа технологияларды игеруге тікелей байланысты. Осы тұрғыда білімді, ғылымды және инновацияны дамытуға басымдық берілуі жас ұрпақтың сапалы білім алуына, кәсіби дамуына және елдің интеллектуалдық әлеуетін арттыруға бағытталған. Жаңа Конституцияның тағы бір маңызды бағыты – ұлттық бірлік пен қоғамдық келісімді нығайту. Қазақстан – түрлі этнос өкілдері ортақ шаңырақ астында өмір сүріп жатқан мемлекет. Сондықтан өзара құрмет, татулық, түсіністік пен ынтымақтастықты сақтау елдің тұрақты дамуы үшін аса маңызды. Ата Заңда бірлік пен ынтымақ, этносаралық және конфессияаралық татулық қағидаттарының көрініс табуы осы құндылықтардың қоғамдық өмірдегі орнын айқындайды. Мемлекеттің тұрақты дамуы табиғатты қорғау мен қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға да байланысты. Конституцияда азаматтардың табиғатты сақтау және табиғи байлықтарға ұқыпты қарау міндеттері белгіленген. Бұл – экологиялық мәдениетті қалыптастыруға, қоршаған ортаның тазалығын сақтауға және келешек ұрпақ алдындағы жауапкершілікті сезінуге үндейтін маңызды бағыт. Жалпы алғанда, жаңа Конституция мемлекеттік құрылымның құқықтық негіздерін жаңартып қана қоймай, қоғам алдындағы маңызды міндеттерді де айқындайды. Оның нормаларын білу, мазмұнын түсіну және күнделікті өмірде заң талаптарын сақтау әрбір азамат үшін маңызды. Өйткені Конституцияның өміршеңдігі оның қағидаларының мемлекеттік басқару жүйесінде ғана емес, қоғамдық қарым-қатынаста да орындалуымен өлшенеді. Ата Заң – мемлекет пен қоғамның ортақ құқықтық негізі. Оның мазмұнын терең түсіну азаматтық жауапкершілікті арттырып, құқықтық мәдениетті қалыптастыруға ықпал етеді. Ал елдің болашағы заңға құрметпен қарайтын, білімді, жауапты және қоғамдық өмірге бейжай қарамайтын азаматтардың белсенділігімен сабақтас.
Ұйғыр аудандық Аналар кеңесінің мүшесі Абдимусаева Балауса
