Адам өміріндегі ең қымбат құндылықтардың бірі – денсаулық. Денсаулығы мықты адам отбасына қамқорлық жасап, қоғамның дамуына үлес қосып, болашаққа сеніммен қарайды. Сондықтан халықтың денсаулығын сақтау, медициналық көмектің қолжетімділігін қамтамасыз ету және өскелең ұрпақтың салауатты өмір салтын ұстануына жағдай жасау – мемлекеттің маңызды міндеттерінің бірі. Бұл мәселе 2026 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында да көрініс тауып, азаматтардың денсаулығын сақтау құқығының маңызын айқындайды. Жаңа Конституцияның 32-бабында азаматтардың денсаулығын сақтауға құқығы бекітілген. Бұл норма әр адамның өмірі мен саулығын қорғауға, медициналық көмектің маңызын арттыруға және халықтың әл-ауқатын жақсартуға бағытталған конституциялық қағидаттардың бірі болып табылады. Денсаулық сақтау құқығы – тек медициналық қызметке қол жеткізу мәселесі ғана емес, ол адамның қадір-қасиетін құрметтеу, отбасының амандығын сақтау және қоғамның тұрақты дамуына жағдай жасау ұғымдарымен де тығыз байланысты. Аналар кеңесінің өкілі ретінде бұл мәселенің қоғам үшін, әсіресе отбасы мен бала тәрбиесі үшін маңызы зор деп есептеймін. Әрбір ата-ана баласының дені сау, білімді, тәрбиелі болып өскенін қалайды. Алайда ұрпақтың жарқын болашағы тек сапалы біліммен немесе дұрыс тәрбиемен шектелмейді. Баланың денсаулығына ерте жастан көңіл бөлу, дұрыс тамақтану мәдениетін қалыптастыру, дене белсенділігін арттыру және профилактикалық шараларға жауапкершілікпен қарау да маңызды. Өйткені дені сау ұрпақ – елдің ертеңі, ал денсаулықты бағалайтын отбасы – қоғамның берік тірегі. Конституцияда денсаулық сақтау құқығының бекітілуі әр азаматтың өз саулығына жауапкершілікпен қарауының маңызын да көрсетеді. Денсаулықты сақтау тек медицина қызметкерлерінің міндеті емес. Бұл ретте отбасының тәрбиелік ықпалы, білім беру ұйымдарының жұмысы және қоғамдық ұйымдардың бастамалары өзара сабақтасуы қажет. Балаларға тазалық сақтауды үйрету, дұрыс тамақтанудың пайдасын түсіндіру, спортпен шұғылдануға ынталандыру және қауіпсіз орта қалыптастыру – салауатты өмір салтының негізін қалайтын күнделікті әрекеттер. Сонымен бірге ата-аналар балалардың физикалық саулығымен қатар, олардың психологиялық жағдайына да назар аударғаны жөн. Қоғамда денсаулық мәдениетін қалыптастыруда аналар қауымының орны ерекше. Ана – отбасының ұйытқысы, ұрпақ тәрбиесінің негізгі тірегі. Отбасында қалыптасқан пайдалы әдеттер мен жауапкершілік кейін баланың өмірлік ұстанымына айналады. Сондықтан аналар кеңесі тарапынан отбасылық құндылықтарды дәріптеу, ата-аналардың жауапкершілігін арттыру, жастар арасында салауатты өмір салтын насихаттау және денсаулықты сақтаудың маңызын түсіндіру бағытындағы жұмыстардың маңызы зор. Мұндай бастамалар қоғамдағы өзара қолдау мәдениетін нығайтып, дені сау ұрпақ тәрбиелеуге ықпал етеді. Денсаулық сақтау мәселесінде медициналық көмектің қолжетімділігі де ерекше назар аударуды қажет етеді. Әсіресе ауылдық елді мекендерде тұратын тұрғындар үшін алғашқы медициналық көмектің уақытылы көрсетілуі, профилактикалық тексерулерден өту мүмкіндігі және денсаулыққа қатысты сенімді ақпарат алу маңызды. Ұйғыр ауданы сияқты ауылдық елді мекендері көп өңірлерде медициналық ұйымдардың тұрақты жұмысы мен тұрғындар арасында түсіндіру шараларын жүргізу халықтың өмір сапасын жақсартуға ықпал етеді. Бұл бағытта мемлекеттік органдармен қатар, жергілікті қауымдастықтар мен қоғамдық ұйымдардың да белсенділігі қажет. Денсаулықты қорғау адамның жеке жауапкершілігімен де тығыз байланысты. Әр азамат өз ағзасына мұқият қарап, дәрігерлердің ұсынымдарын ескеріп, аурудың алдын алу шараларына мән бергені дұрыс. Сонымен қатар қоғамдық орындарда тазалық сақтау, қоршаған ортаға ұқыпты қарау және айналамыздағы адамдардың денсаулығына құрметпен қарау да ортақ мәдениеттің көрінісі. Құқық пен жауапкершілік қатар жүргенде ғана қоғамда салауатты өмір салтын ұстануға қолайлы орта қалыптасады. Жаңа Конституцияның маңыздылығы оның нормаларының күнделікті өмірде жүзеге асуымен өлшенеді. Азаматтардың денсаулығын сақтауға құқығын құрметтеу, медициналық көмектің қолжетімділігіне мән беру және профилактикалық жұмыстарды дамыту – қоғамның ортақ мүддесі. Әр отбасының саулығы тұтас халықтың әл-ауқатына әсер ететінін ескерсек, бұл бағыттағы жұмыстардың маңызы одан әрі арта түседі. Қорытындылай айтқанда, денсаулық – жеке адамның ғана емес, бүкіл ұлттың байлығы. Конституцияда азаматтардың денсаулығын сақтау құқығының бекітілуі адам өміріне құрметпен қараудың және әлеуметтік жауапкершілікті нығайтудың маңызды негізі болып табылады. Аналар кеңесінің өкілі ретінде әр отбасы денсаулықты басты құндылықтардың бірі деп танып, балаларға салауатты өмір салтының үлгісін көрсетуі қажет деп санаймын. Дені сау ұрпақ тәрбиелеу, отбасының амандығын сақтау және қоғамда денсаулық мәдениетін қалыптастыру – баршамызға ортақ міндет. Өйткені ұлттың болашағы – дені сау, саналы әрі жауапты ұрпақтың қолында.
Ұйғыр аудандық Қоғамдық келісім және даму орталығының сарапшы жетекшісі Даулетова Назым
