Қазақстан Республикасының 2026 жылы қабылданған жаңа Конституциясы еліміздің құқықтық дамуының маңызды кезеңін айқындап, мемлекет пен қоғам арасындағы жауапкершілік пен өзара сенімнің мәнін тереңдете түсті. Ата Заңның негізгі өзегінде адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары басты құндылық ретінде айқындалған. Бұл – ел дамуының бағытын ғана емес, әрбір азаматтың қоғамдағы орны мен қадір-қасиетін айқындайтын маңызды қағидат. Жаңа Конституцияның 1-бабында Қазақстан Республикасының демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет екені бекітілген. Сонымен қатар мемлекеттің ең жоғары құндылығы адам мен оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары екені нақты көрсетілген. Аталған норма құқықтық мемлекеттің басты мақсаты азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың заңды мүдделерін қорғау және лайықты өмір сүруіне жағдай жасау екенін білдіреді. Адам құқығын жоғары бағалау – өркениетті қоғамның негізгі белгісі. Әрбір азаматтың заң алдында тең болуы, өз пікірін білдіруі, білім алуы, еңбек етуі және заңды мүдделерінің қорғалуы қоғамдық тұрақтылық пен сенімнің қалыптасуына ықпал етеді. Сондықтан Конституцияда бекітілген бұл қағидат тек құқықтық құжаттың нормасы ғана емес, күнделікті өмірде басшылыққа алынуға тиіс маңызды ұстаным болып саналады. Әлеуметтік мемлекеттің басты міндеттерінің бірі – халықтың тұрмыс сапасын жақсарту, азаматтардың әлеуметтік қорғалуына жағдай жасау және қоғамдағы мүмкіндіктердің қолжетімді болуына ықпал ету. Бұл ретте білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қолдау, еңбек құқықтарын қорғау және халықтың осал топтарына қамқорлық көрсету бағыттарының маңызы ерекше. Өйткені мемлекеттің дамуы ең алдымен оның азаматтарының өмір сапасымен, құқықтарының сақталуымен және болашаққа деген сенімімен өлшенеді. Конституциялық қағидаттардың өміршеңдігі мемлекеттік органдардың қызметімен қатар, әрбір азаматтың құқықтық мәдениетіне де байланысты. Өз құқығын білу, өзгенің бостандығын құрметтеу, заң талаптарын сақтау және қоғамдық жауапкершілікті сезіну – құқықтық қоғам қалыптастырудың маңызды шарттары. Құқық пен міндет өзара сабақтас болған жағдайда ғана қоғамда өзара құрмет, тәртіп пен жауапкершілік орнығады. Адамның қадір-қасиетін құрметтеу отбасынан басталып, білім беру ұйымдарында, еңбек ұжымдарында және қоғамдық ортада жалғасын табуы керек. Әсіресе жас ұрпақтың бойына заңға құрмет, әділдікке ұмтылу, өзге адамның құқығын бағалау және ел алдындағы жауапкершілікті сезіну қасиеттерін сіңіру маңызды. Бұл құндылықтар болашақта саналы азаматтық ұстанымның қалыптасуына негіз болады. Жаңа Конституцияда айқындалған адамға бағдарланған қағидаттардың маңызы жергілікті деңгейде де көрініс табады. Тұрғындардың өтініштеріне назар аудару, әлеуметтік мәселелерді шешуге ұмтылу, мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыру және азаматтармен ашық диалог орнату – конституциялық құндылықтарды іс жүзінде жүзеге асырудың маңызды бағыттары. Әрбір азамат өзін қоғамның толыққанды мүшесі ретінде сезініп, оның құқықтары мен заңды мүдделері құрметтелетініне сенімді болуы қажет. Қорыта айтқанда, Конституцияның 1-бабында бекітілген адамды мемлекеттің ең жоғары құндылығы ретінде тану қағидаты еліміздің құқықтық және әлеуметтік дамуының берік негізі болып табылады. Бұл ұстанымның мәні – адам мүддесін қорғау, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын құрметтеу және әрбір адамның лайықты өмір сүруіне жағдай жасау. Ата Заңда белгіленген құндылықтарды күнделікті өмірде басшылыққа алу арқылы біз әділетті, жауапты әрі бірлігі бекем қоғам қалыптастыруға үлес қоса аламыз.
Сембекқызы Перизат Ұйғыр аудандық Журналистер клубының мүшесі
